- Voorkamerfibrillatie: behandeling van de tachycardie/rate control, bij contra-indicatie of intolerantie voor bètablokker (NB : niet vermeld in de SKP).
Diltiazem oraal
ATC: C08DB01
Diltiazem EG Progor TildiemKlik op de merknaam voor informatie over dit geneesmiddel via het BCFI.
Selecties
Contra-indicaties
- overgevoeligheid aan diltiazem of aan één van de excipiënten,
- ernstige bradycardie (hartslag minder dan 40/minuut),
- hartfalen,
- hypotensie (systolische bloeddruk <90 mHg),
- auriculo-ventriculaire blok van 2e of 3e graad,
- sinusknoopziekte zonder pacemaker.
Posologie
- De tabletten moeten 3 keer per dag worden ingenomen en de capsules met verlengde afgifte 1 keer per dag, vóór of tijdens de maaltijd, op ongeveer hetzelfde moment van de dag.
- De capsule met verlengde afgifte in zijn geheel doorslikken meteen glas water.
- Bij ouderen, de plasmaconcentraties van diltiazem kunnen verhoogd zijn. Daarom moet de startdosis worden verlaagd en eenmalige dagelijkse doses van 300 mg en 360 mg mogen niet worden gegeven aan ouderen
- Aanvangsdosis: 120 mg/d en opvolging van de hartfrequentie (indien <50 hartslagen/minuut, de dosis niet opdrijven).
- De onderhoudsdosis varieert afhankelijk van de klinische respons, maar mag niet hoger zijn dan 240 mg/d.
Bij nierinsufficiëntie
- Bij nierinsufficiëntie, de plasmaconcentraties van diltiazem kunnen verhoogd zijn en de doseringsvoorzorgen identiek aan die voor ouderen.
- Aanvangsdosis: 120 mg/d en opvolging van de hartfrequentie (indien <50 hartslagen/minuut, de dosis niet opdrijven).
- De onderhoudsdosis varieert afhankelijk van de klinische respons, maar mag niet hoger zijn dan 240 mg/d.
Voorzorgen
BIJZONDERE VOORZORGEN VOOR OUDEREN
- Moet worden vermeden bij mensen met hartfalen.
- De plasmaconcentraties van diltiazem kunnen verhoogd zijn bij ouderen.
- Zorg voor een nauwgezette controle, vooral van de hartslag, aan het begin van de behandeling.
- Verhoogd risico op hartritmestoornissen (duidelijke bradycardie, sinusstilstand), sinus- en atrioventriculaire geleidingsstoornissen en hartfalen met bètablokkers, vooral wanneer hogere doses worden gebruikt.
- Diltiazem mag enkel gecombineerd worden met bètablokkers onder nauwkeurige klinische controle en ecg-bewaking, vooral aan het begin van de behandeling.
- De digoxinespiegels in het bloed kunnen toenemen bij gelijktijdig gebruik van diltiazem als gevolg van een mogelijk verminderde (extra)renale klaring. Strikte monitoring is noodzakelijk wanneer diltiazem gelijktijdig wordt ingenomen met digoxine. Het is daarom aanbevolen digoxine te meten bij het opstarten, aanpassen of stopzetten van diltiazem.
- Diltiazem is fotosensibiliserend: vermijd blootstelling aan de zon of UV-licht.
Ongewenste effecten
- perifeer oedeem
- hoofdpijn, duizeligheid
- auriculo-ventriculaire blok, hartkloppingen, bradycardie
- flushing
- constipatie, dyspepsie, maagdarmklachten, misselijkheid
- erytheem
- tandvleeshyperplasie
Interacties
+ geneesmiddelen met een bradycardiserend effect (zie $ ) : risico op additieve effecten, nood aan medische opvolging en electrocardiogram
+ antihypertensive of geneesmiddelen die kunnen leiden tot hypotensie (bvb nitraatderivaten) : risico op additieve effecten ; medische opvolging nodig
+ dantroleen : risico op dodelijke ventriculaire fibrillaties
+ geneesmiddelen die het QT interval verlengen (zie QT-verlenging en torsades de pointes) : diltiazem is bradycardiserend, en verhoogd dus het risico op torsade de pointes
+ geneesmiddelen die substraat, inhibitoren of inductoren van het CYP3A4 zijn (zie Repertorium BCFI Inleiding 6.3): Interacties van geneesmiddelen): diltiazem is een substraat en inhibitor van het CYP3A4 (immunosuppresiva, carbamazepine, nifedipine, moederkorenderivaten)
+ geneesmiddelen die substraat zijn van het PgP (colchicine, immunosuppressiva, digoxine) : diltiazem is een PgP inhibitor
Pletten en delen
- Delen: zie de farmaceutische vormen vermeld in het GGR naast de specialiteit (diltiazem). Zie ook Intro 2.11.7 De toedieningswegen en farmaceutische vormen voor meer informatie over de gebruikte termen.
- Pletten: zie Intro 2.11.12. Pletten van een geneesmiddel. Zie ook Pletfiches (voer de naam van de molecule in de zoekbalk in).
Houdbaarheid en bewaring
-
Capsules met verlengde afgifte: bewaren beneden 25°C.
Motivatie
MOTIVATIE VOOR DE SELECTIE
-
Effectiviteit van de frequentiecontrole bij mensen met voorkamerfibrillatie.
-
Veiligheid : bij gelijktijdig gebruik van diltiazem met de DOAC’s is er hierdoor een verhoogd bloedingsrisico (zie rubriek interacties)
| Indicatie | ||
| Voorkamerfibrillatie (rythm control) - tweede keuze (off-label gebruik) |
||
| Criteria voor de selectie | Werkzaamheid | + |
| Veiligheid | - | |
| Gebruiksgemak | ||
| Prijs | ||
| Expert consensus |
+ | |